Polacy nadal oszczędzają. Ale robią to inaczej niż kilka lat temu

66 proc. Polaków deklaruje, że co miesiąc odkłada część swoich dochodów, a 65 proc. posiada oszczędności. Jednocześnie aż 61 proc. przyznaje, że oszczędza mniej, niż by chciało. Najnowsze badanie Credit Agricole pokazuje, że zmienia się nie tylko skala oszczędzania, ale przede wszystkim sposób myślenia o pieniądzach. Coraz częściej oszczędności nie są odpowiedzią na lęk o przyszłość, lecz narzędziem, które daje większą swobodę i poczucie sprawczości.

Oszczędzamy regularnie, ale mamy większe ambicje

Przez ostatnie lata Polacy mierzyli się z pandemią, wysoką inflacją i niepewnością gospodarczą. Dziś większość badanych pozytywnie ocenia swoją sytuację finansową i z umiarkowanym optymizmem patrzy w przyszłość. Potwierdzają to wyniki badania. Już 66 proc. respondentów deklaruje, że każdego miesiąca udaje im się odłożyć część pieniędzy. Jednocześnie 61 proc. przyznaje, że nie oszczędza tyle, ile chciałoby, a około jedna trzecia badanych nie jest obecnie w stanie odkładać żadnych środków. To pokazuje, że problemem coraz częściej nie jest samo oszczędzanie, ale wysokość budowanej poduszki finansowej.

Finansowy spokój to coś więcej niż stan konta

Nowością tegorocznej edycji badania jest autorski wskaźnik finansowego spokoju. Powstał po to, by odpowiedzieć na pytanie, które wykracza poza same oszczędności: co tak naprawdę sprawia, że czujemy się bezpieczni finansowo? Wskaźnik uwzględnia ocenę własnej sytuacji finansowej, spojrzenie na przyszłość, posiadanie oszczędności oraz regularność ich odkładania.

Wyniki pokazują, że finansowy spokój nie zależy wyłącznie od liczby zgromadzonych złotówek. Równie ważne okazuje się poczucie sprawczości, czyli przekonanie, że mamy wpływ na własną sytuację finansową. Co piąty Polak uważa, że jego finansowa przyszłość zależy przede wszystkim od niego samego, a ponad połowa badanych wskazuje zarówno na własne działania, jak i czynniki zewnętrzne. Osoby, które wierzą, że mogą wpływać na swoją sytuację finansową, częściej patrzą w przyszłość z optymizmem i odczuwają większe poczucie bezpieczeństwa. Z kolei brak takiej sprawczości sprzyja niepokojowi, nawet jeśli obiektywnie sytuacja materialna jest dobra.

Paradoks pokolenia X: więcej pieniędzy, mniej spokoju

Bardzo ciekawy obraz wyłania się z analizy poszczególnych pokoleń. Najwyższy poziom finansowego spokoju deklarują osoby młodsze, zwłaszcza przedstawiciele pokolenia Z. To właśnie oni najczęściej wierzą, że ich sytuacja finansowa będzie się poprawiać. Są przekonani, że poprzez własne decyzje, rozwój zawodowy czy zmianę pracy mogą skutecznie wpływać na swoją przyszłość. Inaczej wygląda sytuacja osób między 45. a 60. rokiem życia. Choć zazwyczaj dysponują większym majątkiem i wyższymi oszczędnościami niż młodsi, znacznie częściej odczuwają niepokój finansowy. To pokolenie znajduje się dziś pod szczególną presją. Z jednej strony myśli już o emeryturze, z drugiej często wspiera jeszcze dorastające dzieci i pomaga starzejącym się rodzicom. Jednocześnie ma poczucie, że możliwości poprawy sytuacji finansowej są coraz bardziej ograniczone. W efekcie osoby te częściej deklarują, że potrzebują większych oszczędności, aby poczuć się naprawdę bezpiecznie. Tegoroczne badanie pokazuje więc, że poziom finansowego spokoju nie zawsze rośnie wraz z wielkością zgromadzonego kapitału.

Większość Polaków ma oszczędności

Z badania wynika, że 65 proc. Polaków posiada oszczędności. Jednak zgromadzone kwoty nie zawsze zapewniają pełne poczucie bezpieczeństwa. Wśród osób posiadających oszczędności połowa zgromadziła mniej niż 50 tys. zł. Co ciekawe, zdecydowana większość oszczędności pozostaje ulokowana w prostych produktach finansowych. Najczęściej są to konta oszczędnościowe i rachunki osobiste. Nadal aż 21 proc. badanych przechowuje część swoich oszczędności w domu. Jednocześnie ponad połowa respondentów przyznaje, że w ciągu ostatnich trzech miesięcy nie podjęła żadnych działań związanych z aktywnym zarządzaniem swoimi oszczędnościami. Tylko 14 proc. przeniosło środki na inny produkt finansowy w swoim banku, a kolejne 14 proc. skorzystało z oferty innego banku.

Oszczędności mają służyć życiu

Wyniki badania pokazują, że Polacy coraz częściej postrzegają oszczędności jako narzędzie realizacji potrzeb, a nie cel sam w sobie. Ponad połowa respondentów przyznaje, że zdarza im się sięgnąć po odłożone środki, gdy pojawi się atrakcyjna okazja zakupowa. Oszczędności stają się więc finansową rezerwą, która pozwala korzystać z okazji, realizować plany i zachowywać większą elastyczność w codziennym życiu. Znajduje to odzwierciedlenie także w podejściu do wydawania pieniędzy. Coraz więcej osób uważa, że nie warto odmawiać sobie wszystkiego i odkładać życia na później. Szczególnie wyraźnie widać to wśród najmłodszych. Aż 64 proc. przedstawicieli pokolenia Z deklaruje, że zdarza im się kupić coś spontanicznie tylko po to, by sprawić sobie przyjemność.

Promocje zostały z nami na dłużej

Jednym z najbardziej trwałych efektów ostatnich lat jest przywiązanie do promocji i rabatów. Choć najwyższa inflacja jest już za nami, Polacy nie porzucili nawyku wyszukiwania okazji. Korzystanie z promocji stało się elementem codziennego zarządzania budżetem, a nie wyłącznie sposobem na radzenie sobie z kryzysem. Jednocześnie ponad połowa badanych przyznaje, że zdarza im się naruszyć wcześniej odłożone oszczędności właśnie po to, by skorzystać z atrakcyjnej oferty.

O pieniądzach rozmawiamy coraz otwarciej

Przez lata o finansach mówiło się niechętnie. Wyniki badania pokazują jednak, że to podejście stopniowo się zmienia. Blisko 60 proc. respondentów deklaruje, że nie ma problemu z rozmową o pieniądzach ze znajomymi czy rodziną. Jednocześnie prawie 30 proc. przyznaje, że zdarzyło im się ukryć przed bliskimi większy wydatek albo sprawiać wrażenie, że ich sytuacja finansowa jest lepsza, niż jest w rzeczywistości. Pieniądze przestają być tematem tabu, choć nadal nie o wszystkich aspektach finansów rozmawiamy równie chętnie.

Trudno odłożyć na własne mieszkanie

Jednym z najbardziej jednoznacznych wyników badania jest ocena możliwości zgromadzenia wkładu własnego na zakup pierwszego mieszkania. Aż 69 proc. respondentów uważa, że przeciętnie zarabiający Polak nie jest dziś w stanie samodzielnie odłożyć pieniędzy potrzebnych do uzyskania kredytu hipotecznego. To pokazuje, że mimo poprawy nastrojów finansowych, zakup własnego mieszkania pozostaje dla wielu osób dużym wyzwaniem.

Oszczędzanie w nowej odsłonie

Polacy nie przestali oszczędzać. Przeciwnie, większość z nas posiada już finansowe rezerwy i regularnie odkłada pieniądze. Zmieniła się jednak motywacja. Coraz rzadziej oszczędzamy ze strachu przed kryzysem czy niepewnym jutrem. Coraz częściej odkładamy środki po to, by mieć większą swobodę wyboru, realizować plany i zachować spokój. Właśnie dlatego jednym z najważniejszych wniosków tegorocznego badania jest to, że bezpieczeństwo finansowe nie zaczyna się od konkretnej kwoty na koncie. Zaczyna się od poczucia, że mamy wpływ na własną finansową przyszłość.

Badanie przeprowadzono metodą CAWI w dniach 13–19 sierpnia 2026 r. na ogólnopolskiej próbie 2036 osób w wieku 16–75 lat, na Panelu Ariadna.