Jakie były najważniejsze wydarzenia finansowe w 2025 roku?

Po latach niestabilności 2025 rok miał być spokojniejszy. Zamiast spokoju przyniósł jednak mieszankę niepewności, wysokich ceł i narastającej polaryzacji politycznej. Kiedy jedne kraje zaczęły obniżać stopy procentowe, inne wstrzymywały się w obawie przed kolejną falą inflacji. Świat wciąż dryfował między blokami handlowymi, a globalne napięcia coraz wyraźniej kształtowały strategie państw i przedsiębiorstw. Które decyzje i zdarzenia najmocniej wpłynęły na gospodarkę oraz inwestorów?

Świat spowalnia, Polska przyspiesza

Początek 2025 roku przyniósł umiarkowanie optymistyczne prognozy dla światowej gospodarki. Według Banku Światowego globalny wzrost w latach 2025–2026 miał wynosić około 2,7% rocznie, przy czym w czerwcu prognoza na 2025 rok została obniżona do 2,3%. To wynik wskazujący raczej na stabilizację wzrostu niż dynamiczną ekspansję. Gospodarki rozwijające napotykają jednak na większe trudności – ich wzrost jest wolniejszy, a perspektywy długoterminowe według Banku Światowego są najsłabsze od początku XXI wieku, co oznacza ryzyko pogłębiania się dystansu do krajów rozwiniętych.

Tymczasem w Europie zaczęto odnotowywać pierwsze oznaki wychodzenia z impasu. W I kwartale 2025 roku średni wzrost PKB w krajach UE wyniósł 1,6% rdr. – to najlepszy wynik od końca 2022 roku. W tym kontekście Polska wypadła wyjątkowo dobrze. Wzrost PKB w trzecim kwartale na poziomie 3,7% rdr.  uplasował nas na drugim miejscu wśród wszystkich państw UE i EFTA. Taki wzrost był możliwy m.in. dzięki pierwszej transzy środków z Krajowego Planu Odbudowy – 6,3 mld euro trafiło na inwestycje m.in. w infrastrukturę, cyfryzację i zieloną energię. Te pieniądze nie tylko napędziły lokalne rynki pracy, ale i zwiększyły popyt na materiały budowlane i usługi technologiczne.

W II kwartale inflacja w Polsce spadła nieco poniżej 5%, co pozwoliło Narodowemu Bankowi Polskiemu obniżyć stopy procentowe po raz pierwszy od 2023 roku. To dobra wiadomość dla kredytobiorców. W kolejnych miesiącach następował dalszy spadek inflacji, osiągając w październiku poziom 3%. W wyniku tego obniżyły się raty kredytów mieszkaniowych, a firmy mogły planować inwestycje z mniejszym ryzykiem finansowym. Jednocześnie wzrosła konsumpcja – Polacy, mniej obciążeni kosztami życia, zaczęli więcej wydawać.

Polityka pieniężna: EBC łagodzi, Fed zwleka

W 2025 roku Europejski Bank Centralny zaczął stopniowo obniżać stopy procentowe. Po wielu kwartałach walki z inflacją uznał, że sytuacja się stabilizuje – choć nie wszędzie w jednakowym tempie. W czerwcu obniżył główną stopę do 2,15%, a stopę depozytową do 2%. To był sygnał dla rynków: era drogiego pieniądza może się kończyć.

W Stanach Zjednoczonych Rezerwa Federalna była bardziej ostrożna. Mimo że inflacja spadała, władze monetarne obawiały się, że zbyt szybkie obniżki stóp mogłyby ponownie podbić ceny. Ostatecznie Fed utrzymywała stopy funduszy federalnych na relatywnie wysokim poziomie 4,25%-4,50% przez większość roku, ograniczając tym samym dostępność taniego kredytu. Dopiero jesienią, w obawie o kondycję rynku pracy i spowolnienie wzrostu PKB, Rezerwa Federalna zdecydowała się na dwie obniżki – najpierw do 4,00–4,25% we wrześniu, a następnie do 3,75–4,00% w październiku.

Wojna celna nabiera tempa

W 2025 roku wojna celna weszła na zupełnie nowy poziom. Administracja USA objęła wysokimi taryfami handlowymi nie tylko Chiny, ale de facto większość kluczowych partnerów gospodarczych: Europę, Amerykę Południową i znaczną część Azji. Cła były wprowadzane falami, często z dnia na dzień, co dezorganizowało handel, destabilizowało produkcję i utrudniało firmom planowanie dostaw nawet na kilka tygodni naprzód.

Najbardziej dotkliwe były podwyżki ceł na elektronikę, półprodukty technologiczne, elementy solarne i zaawansowane komponenty przemysłowe. Europa znalazła się pod presją szczególnie w sektorze motoryzacyjnym i maszynowym, gdzie kolejne decyzje Waszyngtonu zmieniały się zaskakująco szybko, wywołując chaos w łańcuchach dostaw i zniechęcając przedsiębiorstwa do nowych inwestycji. W rezultacie doprowadziło to do spadków na światowych giełdach.

W odpowiedzi na działania USA Chiny podjęły kroki odwetowe. Oprócz wprowadzenia własnych ceł Pekin ogłosił ograniczenia w eksporcie pierwiastków ziem rzadkich – surowców absolutnie kluczowych dla produkcji baterii, elektroniki i infrastruktury AI. Ten ruch natychmiast wywołał napięcia na rynkach technologicznych, podnosząc koszty i pogłębiając globalną niepewność.

Wiele wskazuje na to, że rok 2026 będzie kontynuacją tej eskalacji. Protekcjonizm staje się nową normą w globalnej polityce gospodarczej, a handel światowy coraz bardziej przypomina system bloków zamiast otwartego rynku.

Złoty, dolar i kursy walut

Polski złoty w 2025 roku był stosunkowo stabilny, choć podlegał wahaniom w reakcji na decyzje banków centralnych. Obniżki stóp procentowych przez NBP nie doprowadziły do gwałtownego osłabienia złotego – inwestorzy pozytywnie oceniali fundamenty gospodarki, wysoką dynamikę PKB oraz napływ środków unijnych.

Największe wahania notowano wobec dolara amerykańskiego. Przez większość roku USD pozostawał silny – wynikało to z utrzymania wysokich stóp przez Fed oraz globalnej niepewności. Dopiero pod koniec roku, wraz z oczekiwaniami luzowania polityki monetarnej w USA, dolar zaczął lekko słabnąć względem euro i złotego.

2025 rok przyniósł kilka wyraźnych trendów na rynku walutowym:

• Frank szwajcarski znów pełnił rolę bezpiecznej przystani – zyskiwał przy każdej fali napięć handlowych.
• Waluty surowcowe (Kanada, Australia, Norwegia) umacniały się dzięki wysokim cenom energii i metali.
• Waluty rynków wschodzących pozostawały pod presją zadłużenia i drogiego importu energii.
• Juan słabł przez spowolnienie w Chinach i skutki wojny celnej.
• Euro zachowało stabilność mimo problemów Niemiec – pomagała łagodniejsza polityka EBC.

AI i finansowa rewolucja technologiczna

2025 upłynął również pod znakiem gwałtownego wzrostu zastosowań sztucznej inteligencji w sektorze finansowym. Banki wdrażały generatywne modele do analizy ryzyka, automatyzacji procesów i obsługi klientów, a globalne fundusze inwestycyjne masowo przesuwały kapitał w stronę spółek technologicznych dostarczających rozwiązania AI. Inwestycje venture capital w fintech oparty na AI wzrosły o kilkadziesiąt procent rok do roku.

Ten trend sprawił, że technologie inteligentne stały się jednym z głównych motorów napędowych rynków kapitałowych, a jednocześnie wywołał debatę o przyszłości pracy w sektorze finansowym.

Europejski kryzys energetyczny 2.0

Z początkiem roku Europa zmierzyła się z kolejnym skokiem cen gazu i energii elektrycznej. Wpływ miały m.in. ograniczenia w dostawach LNG, zwiększony popyt zimowy oraz spekulacyjne ruchy na rynku uprawnień do emisji CO₂. Rosnące koszty energii ponownie obniżyły konkurencyjność europejskiej produkcji przemysłowej, szczególnie w branżach energochłonnych – metalurgii, chemii i przemyśle papierniczym. Firmy zaczęły coraz intensywniej przenosić część działalności poza UE, gdzie koszt energii był stabilniejszy, co wywołało debatę o przyszłości europejskiej polityki klimatycznej i jej wpływie na rynek pracy.

Rekordowa hossa na rynku surowców przemysłowych

2025 był rokiem wyjątkowej hossy na rynkach metali przemysłowych. Miedź, lit i nikiel osiągały rekordowe poziomy cenowe, napędzane globalnym popytem związanym z rozwojem sztucznej inteligencji, elektromobilnością i transformacją energetyczną. Ograniczenia eksportowe ze strony Chin oraz niestabilność polityczna w krajach wydobywczych dodatkowo ograniczyły podaż, wzmacniając presję cenową. Wzrost cen surowców zwiększył koszty produkcji w wielu sektorach, co przełożyło się na rosnące ceny końcowych produktów i nowe wyzwania inflacyjne.

Rosnący dług publiczny – nowe wyzwanie dla Polski i Europy

Coraz częściej mówi się również o rosnącym zadłużeniu państw, w tym Polski. Według prognoz finansowych dług publiczny ma w 2025 roku wynieść około 58% PKB (to więcej niż w poprzednich latach) i utrzymać się powyżej tego poziomu nawet przez kolejnych 10 lat.

Jednym z powodów tego wzrostu są duże inwestycje publiczne, ale także rosnące wydatki na obronność, które w 2025 roku sięgnęły nawet około 4,7% PKB. To jeden z najwyższych poziomów w całej Unii Europejskiej.

Wydatki te nie są przypadkowe – wynikają z sytuacji geopolitycznej, potrzeby modernizacji armii i zwiększenia bezpieczeństwa kraju. Jednak ich konsekwencją jest większe obciążenie finansów państwa. W kolejnych latach rząd będzie musiał uważniej równoważyć wydatki: decydować, ile przeznaczyć na rozwój i inwestycje, a ile na stabilizowanie budżetu.

Co z tego wynika?

Rok 2025 przyniósł wiele pozytywnych sygnałów – spadająca inflacja i stabilizujące się rynki. Polska wyróżniała się na tle regionu – łączyła relatywnie szybki wzrost z odbudową konsumpcji i korzystnym ruchem stóp procentowych.

Ale były też znaki ostrzegawcze. Napięcia handlowe, spowolnienie w USA i niepewność co do długofalowych skutków wysokiego zadłużenia publicznego to czynniki, które mogą szybko zmienić sytuację.

Jeśli więc zapamiętamy 2025 rok jako moment przełomu – to nie ze względu na jeden spektakularny kryzys czy wzrost, ale raczej jako czas, gdy wiele gospodarek pomimo różnych przeciwności zaczęło odzyskiwać równowagę. I to właśnie może być najważniejszy sygnał dla inwestorów, przedsiębiorców i decydentów.

Źródła:

• https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025
• https://www.worldbank.org/pl/news/press-release/2025/01/16/gep-january-2025-press-release
• https://pfr.pl/artykul/przeglad-gospodarek-europejskich-czerwiec-2025
• https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2025/html/ecb.mp250605~3b5f67d007.en.html
• https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2025/06/10/global-economic-prospects-june-2025-press-release
• https://www.ifp.org.pl/zagrozenia-nadmiernego-dlugu-publicznego-edycja-2025/
• https://www.obserwatorfinansowy.pl/forma/dispatches/nbp-w-pazdzierniku-inflacja-bazowa-wyniosla-30-proc-rdr/