Chwościk buraka – objawy i zwalczanie

image
CAsfera.pl
06.10.2026 r.
Czas czytania: 4 min
arrow-up

Rośliny na polach uprawnych od zawsze narażone są na oddziaływanie szkodliwych bakterii, szkodników oraz dzikich zwierząt. Sporym problemem współczesnego rolnictwa są infekcje chorobowe roślin, np. chwościk buraka cukrowego i ćwikłowego. To choroba, która może powodować obniżenie plonów nawet o 40%, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do całkowitego zniszczenia roślin na polu uprawnym1.

Czym jest chwościk buraka? Poznaj przyczyny tego schorzenia roślin

Chwościk buraka to grzybowa choroba roślin występująca jedynie na buraku, powodowana przez gatunek bakterii Cercospora beticola należący do workowców. Ten typ schorzenia buraka cukrowego i ćwikłowego jest uważany za jedną z najgroźniejszych chorób. W wielu przypadkach spadek zawartości cukru w burakach w wyniku rozprzestrzeniającej się bakterii może wynieść nawet do 3%2.

Prowadzisz własne gospodarstwo rolne? A zatem przyda Ci się ubezpieczenie upraw (sprawdź ofertę Credit Agricole), ale też wiedza, skąd właściwie bierze się chwościk buraka. Uwarunkowaniami są specyficzne czynniki środowiskowe i biologiczne. Przyczyny rozwoju tej choroby roślin to:

  • temperatura powietrza w okolicach 25-32 stopni Celsjusza w dzień i powyżej 15 stopni Celsjusza nocą;
  • wysoka wilgotność powietrza przekraczająca 90-95%;
  • zbyt częsta uprawa buraka na tym samym polu, czyli naruszenie zasad płodozmianu.

Bakteria Cercospora beticola poniżej 10 stopni Celsjusza całkowicie hamuje swój rozwój i nie ma wtedy zdolności do infekowania kolejnych sadzonek buraka. Wtedy nie wytwarza zarodników konidialnych.

To ważne! Patogen atakuje głównie liście buraka. Powoduje występowanie okrągłych plam z białym lub szarym środkiem i czerwoną obwódką.

Jakie są objawy chwościka buraka ćwikłowego i cukrowego?

Zanim zaczniesz jakiekolwiek działania, postaraj się ustalić podstawowe objawy chwościka buraka cukrowego i ćwikłowego. Jeśli uda Ci się szybko wykryć schorzenie, być może uratujesz większość plonów na polach uprawnych.

Klasyczne objawy chwościka cukrowego:

  • małe okrągłe plamki wielkości do 3 mm na liściach, które z czasem z białych zmieniają się w jasnoszare, otoczone czerwonobrunatnymi obwódkami;
  • szara grzybnia w okolicy zainfekowanych liści buraka;
  • czarne trzonki konidialne, z których uwalniane są zarodniki przedostające się na sąsiednie rośliny.

Pierwsze objawy chwościka buraka będą widoczne już po tygodniu od momentu pojawienia się pierwszych ognisk choroby.

Zwalczanie chwościka buraka w praktyce – jak zrobić to skutecznie?

Z tą groźną chorobą da się walczyć. Im szybciej zareagujesz, tym większa szansa, że uda Ci się ochronić rośliny w swoim gospodarstwie. Po rozpoznaniu pierwszych objawów chwościka buraka usuń porażone liście, a następnie spróbuj wykorzystać oprysk fungicydem3.

W miarę możliwości staraj się rotować środkami ochrony roślin. Wtedy zwiększysz szansę na zwalczenie chwościka buraka, gdyż grzyb może szybko uodpornić się na regularnie stosowane opryski – zarówno te chemiczne, jak i naturalne.

Czy da się zapobiegać występowaniu chwościka buraka? 3 sprawdzone metody

Są pewne metody, które pomogą Ci zapobiegać chwościkowi buraka na polach uprawnych. Oczywiście nigdy nie masz gwarancji, że uda Ci się uchronić rośliny przed chorobą, ale możesz próbować na trzy sposoby:

  1. Regularny płodozmian z co najmniej 4-letnią przerwą w uprawie buraków, połączony z głęboką orką i rozdrabnianiem resztek liściowych po zbiorze. To metoda, która pozwala ograniczyć zimowanie patogenu w glebie.
  2. Wysiew odmian buraka cukrowego lub ćwikłowego o podwyższonej odporności genetycznej na chwościka (oznaczanych symbolem Cr lub CR+). W ten sposób zmniejszasz liczbę plam na liściach i opóźniasz rozwój ewentualnej choroby.
  3. Terminowe zabiegi fungicydowe oparte na rotacji substancji czynnych, np. difenokonazol, mefentriflukonazol4. Wykonuj je w okresie, gdy warunki pogodowe sprzyjają rozwojowi chwościka buraka.

Wymienione metody mogą pomóc Ci w stworzeniu skutecznego systemu ochrony buraka ćwikłowego i cukrowego przed chwościkiem. Być może w ten sposób unikniesz całkowitego zniszczenia plonów, a więc i konieczności korzystania z ubezpieczenia upraw.

W jaki sposób zabezpieczyć gospodarstwo przed stratami po wystąpieniu chwościka buraka?

Chwościk buraka może szybko zniszczyć liście, a to wpływa na plon i zawartość cukru w burakach. Najlepiej działać zapobiegawczo i prowadzić czynny monitoring plantacji. W miarę możliwości możesz stosować rotację upraw i reagować od razu, gdy pojawią się pierwsze plamy na liściach. Szybka reakcja to podstawa w walce z chwościkiem buraka cukrowego i ćwikłowego.

Poznaj też inną chorobę roślin:

Dodatkową formą zabezpieczenia może być umowa ubezpieczenia upraw obejmująca, np. choroby buraka i skutki jej występowania. Możesz otrzymać wsparcie finansowe od towarzystwa ubezpieczeniowego, jeśli szkody w plonach buraka okażą się poważne.

Źródła:

  1. https://ampol-merol.pl/zagrozenia/154/chwoscik-buraka
  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Chwo%C5%9Bcik_buraka
  3. https://bartens.com/wp-content/uploads/Burak/2022-BC3-15-18.pdf
  4. https://www.gov.pl/attachment/dc7e31fb-b4b9-4680-a5d0-c118ebc69441

Podoba Ci się ten artykuł?

Subskrybuj nasz Newsletter i zyskaj:

  • interesujące publikacje ekspertów,
  • informacje o aktualnych promocjach,
  • wyjątkowe oferty Klubu korzyści.

Wprost na Twojego mejla!

Zapisz się

Może jeszcze
u nas zostaniesz?

Przejrzyj naszego bloga i dowiedz się, jak:

Interesujesz się tematyką oszczędzania pieniędzy?
Koniecznie sprawdź #WyzwanieOszczędzanie