Choć pieniądze są obecne w codziennym życiu od najmłodszych lat, to wciąż rzadko uczymy się, jak rozsądnie się z nimi obchodzić i podejmować dobre decyzje finansowe. Częściej poznajemy finanse metodą prób i błędów: przy pierwszym koncie, kredycie, większym zakupie albo próbie oszustwa. Dlatego banki coraz częściej prowadzą działania edukacyjne dla dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów, ucząc Polaków świadomego zarządzania pieniędzmi i bezpiecznego korzystania z finansów w praktyce. Sprawdź inicjatywy i kampanie edukacyjne sektora bankowego, na które warto zwrócić uwagę!
Edukacja finansowa przestaje być tematem dla ekspertów
Jeszcze kilkanaście lat temu wiedza o finansach osobistych często sprowadzała się do znajomości kilku podstawowych pojęć: konto, lokata, kredyt. Bardziej skomplikowane zagadnienia zarezerwowane były głównie dla doradców czy ekonomistów. Dziś natomiast klient banku płaci telefonem, kupuje online, korzysta z rat, porównuje oprocentowanie, odkłada na przyszłość i musi uważać na fałszywe SMS-y, telefony oraz linki. Wiedza finansowa stała się więc niezbędną umiejętnością każdego z nas, a nie jedynie domeną ekspertów.
Tymczasem jak wynika z zeszłorocznego badania Kongresu Edukacji Ekonomicznej na temat poziomu wiedzy finansowej Polaków, aż 33 proc. osób ocenia swoją wiedzę ekonomiczną jako bardzo i raczej małą. Widoczne jest to zwłaszcza wśród najmłodszych i najstarszych.
Właśnie dlatego banki coraz częściej stawiają na edukowanie o finansach, włączając je w codzienną komunikację z klientami i działania wykraczające poza samą obsługę produktów. Bo nawet najlepsza aplikacja nie wystarczy, jeśli użytkownik nie rozumie, jak działa limit karty, co oznacza oprocentowanie, po co budować poduszkę finansową albo jak rozpoznać próbę wyłudzenia danych.
Jak banki uczą finansów w praktyce?
Wsparcie banków może przyjmować bardzo różne formy: od programów edukacyjnych tworzonych we współpracy ze szkołami, przez poradniki, webinary, podcasty i kampanie społeczne, po narzędzia w aplikacjach, które pomagają analizować wydatki, ustawiać cele oszczędnościowe czy szybciej reagować na podejrzane transakcje. Dzięki temu edukacja finansowa może docierać do różnych grup odbiorców i odpowiadać na różne potrzeby – od pierwszych rozmów z dzieckiem o pieniądzach po przygotowanie do dużych decyzji, takich jak wzięcie kredytu hipotecznego.
Bankowe kampanie edukacyjne pozwalają tłumaczyć finanse nie tylko w momencie sprzedaży produktu, ale już na wcześniejszych etapach. W ten sposób wspierają budowanie nawyków finansowych, które pomagają podejmować spokojniejsze i bezpieczniejsze decyzje finansowe.
Banki uczą dzieci, młodzież, dorosłych i seniorów
Edukacja finansowa ma dziś wielu adresatów. Dzieci uczą się oszczędzania i wartości pieniądza, nastolatki pierwszych płatności, dorośli mierzą się z kredytami, inwestowaniem czy planowaniem emerytury, a seniorzy często potrzebują wsparcia w bezpiecznym korzystaniu z bankowości elektronicznej.
Dlatego działania sektora bankowego są dziś bardzo różnorodne. Związek Banków Polskich i Warszawski Instytut Bankowości od lat prowadzą programy edukacyjne, takie jak BAKCYL i Europejski Quiz Finansowy, skierowane do dzieci i młodzieży, a także kampanie poświęcone cyberbezpieczeństwu. W podobnym kierunku idą też działania poszczególnych banków, m.in. Szkolne Kasy Oszczędności PKO Banku Polskiego, Finansiaki Erste Bank Polska (dawniej Santander Bank Polska) oraz programy ING poświęcone podstawom ekonomii, przedsiębiorczości i podejmowania decyzji.
Prowadzone są także działania kierowane do seniorów, dla których szczególnie ważne jest bezpieczeństwo cyfrowe i swobodne korzystanie z bankowości online. Bank BNP Paribas, jako partner platformy ABC Senior, współtworzy m.in. cykl webinarów „Bezpieczny Senior”. Z kolei Bank Pekao rozwija Strefę Seniora z poradami m.in. o bankowości internetowej i zakupach online.
W ten szeroki nurt wpisują się również inicjatywy Credit Agricole obejmujące zarówno edukację najmłodszych oraz seniorów, jak i kampanie tłumaczące podstawy bezpiecznego zarządzania finansami.
Cyberbezpieczeństwo – nowy fundament edukacji finansowej
Jednym z najważniejszych obszarów edukacji prowadzonej przez banki jest dziś bezpieczeństwo cyfrowe. Potrzebę takich działań dobrze pokazują dane wykorzystane w kampanii Związku Banków Polskich „Nie pomagaj się okraść” z 2024 roku. To właśnie w obszarze cyberbezpieczeństwa brak wiedzy odczuwało najwięcej Polaków. Wskazało na nie 47 proc. badanych. Do tej kampanii dołączyło także Credit Agricole, wspierając działania zwiększające świadomość na temat wyłudzeń danych, haseł i numerów zabezpieczających konta.
W podobnym obszarze od 2018 roku realizowana jest sektorowa inicjatywa „Bankowcy dla CyberEdukacji”, w ramach której ZBP, Warszawski Instytut Bankowości, Bankowe Centrum Cyberbezpieczeństwa i banki pokazują konkretne scenariusze oszustw internetowych oraz sposoby ochrony przed nimi.
Bank Credit Agricole prowadzi też własną kampanię „Nie daj się złowić w sieci” z charakterystyczną postacią Kapitana, która w przystępny sposób pokazuje, jak rozpoznawać cyberzagrożenia i nie dać się zmanipulować oszustom. W ramach tej kampanii powstała m.in. strona edukacyjna, raport „Jak ochronić siebie i swoje pieniądze?” oraz materiały mówiące o najczęstszych metodach wyłudzeń – od fałszywych stron banku i telefonów „na pracownika” po oszustwa na platformach sprzedażowych, fałszywe inwestycje i podejrzane aplikacje.
Credit Agricole bierze również udział w sektorowym programie „Bankowcy dla Edukacji”, który pomaga użytkownikom bezpieczniej korzystać z usług internetowych i płatniczych. Jednym z jego elementów jest realizowana od końca 2018 r. we współpracy z Bankowym Centrum Cyberbezpieczeństwa seria filmów m.in. o bankowości elektronicznej i bezpiecznych zakupach online, które możesz obejrzeć tutaj: https://www.credit-agricole.pl/bezpieczenstwo/edukacja.
Więcej informacji na temat cyberbezpieczeństwa znajdziesz na: https://www.credit-agricole.pl/bezpieczeństwo
„Misja Kasa”, czyli nauka finansów przez zabawę
„Misja Kasa” to gra planszowa przygotowana w ramach kampanii Credit Agricole i Mastercard, która pomaga dzieciom oswajać podstawowe pojęcia związane z pieniędzmi. Zamiast kolejnego poradnika pojawia się tu narzędzie do wspólnej zabawy, podejmowania decyzji i rozmowy o tym, że pieniądze są ograniczone, a wydatki warto planować.
W kampanii wzięli udział popularni twórcy parentingowi, m.in. Blog Ojciec, Matka Wariatka i Wybór Rodziców, którzy testowali grę i pokazywali, że edukacja finansowa może być częścią zabawy. „Misja Kasa” w prosty sposób wprowadza dzieci w takie tematy jak pożyczka, lokata, ubezpieczenie czy działanie kart płatniczych, a rodzicom pomaga rozmawiać o pieniądzach w codziennych sytuacjach, od pierwszego kieszonkowego po decyzje zakupowe.
„Gospodarna Tosia” i pierwsza wizyta w świecie pieniędzy
Kolejnym przykładem działań Credit Agricole jest patronat nad książką „Gospodarna Tosia”, przygotowaną we współpracy z Girls Money Club i wydawnictwem MoneyEd. Książka opowiada o finansach w sposób bliski dziecku – przez przygody bohaterki i sytuacje, które łatwo odnieść do codziennego życia.
Dla dziecka bank może być miejscem abstrakcyjnym albo wręcz onieśmielającym. Książka pozwala oswoić ten świat: wyjaśnia, czym jest konto, po co się oszczędza i dlaczego pieniądze wymagają podejmowania decyzji. Taki format ma dużą przewagę nad klasycznym poradnikiem, bo dziecko zamiast suchych definicji dostaje opowieść, z którą może się utożsamić.
Podcast „Mistrzowskie finanse” – edukacja dla dorosłych bez mentorskiego tonu
Wśród działań edukacyjnych Credit Agricole jest także podcast „Mistrzowskie Finanse” – cykl ośmiu odcinków o finansach osobistych z ambasadorką banku Aleksandrą Mirosław oraz prowadzącymi: Dorotą Sierakowską z Girls Money Club i Hubertem Świerczewskim, znanym jako Pankracy. To format, który pokazuje, że o finansach można mówić przystępnie, bez nadęcia i bankowego żargonu.
Podcast porusza tematy bliskie wielu osobom: finansowy start, kredyty i pożyczki, inwestowanie dla początkujących, nieregularne dochody, zabezpieczenie na wypadek choroby czy planowanie przyszłości. To nie są abstrakcyjne zagadnienia z podręcznika ekonomii, ale realne pytania, które pojawiają się w życiu: jak zacząć oszczędzać, jak nie przesadzić z zadłużeniem, co zrobić, gdy dochody nie są regularne, jak myśleć o przyszłości, która wydaje się odległa.
E-book dla tych, którzy myślą o kredycie hipotecznym
Edukacja finansowa przydaje się nie tylko w codziennym zarządzaniu budżetem, ale także wtedy, gdy stoisz przed decyzją, która będzie wpływać na Twoje finanse przez wiele lat. Przykładem takiej sytuacji jest wzięcie kredytu hipotecznego – proces, który dla wielu bywa stresujący i pełen niejasnych pojęć.
Z myślą o tym powstał e-book „Kredyt hipoteczny od A do Z. Poradnik dla początkujących” od Credit Agricole, który krok po kroku porządkuje cały proces: od przygotowania dokumentów i złożenia wniosku, przez analizę banku, aż po podpisanie umowy, uruchomienie kredytu i kwestie, które mogą pojawić się już po jego otrzymaniu. Dzięki temu możesz podejść do kredytu z większym spokojem i lepiej przygotować się do rozmowy z bankiem.
Pobierz e-book hipoteczny: https://www.credit-agricole.pl/klienci-indywidualni/kredyty-hipoteczne/poradnik-hipoteczny
Dlaczego edukacja finansowa jest tak ważna?
Edukacja finansowa jest dziś jednym z najważniejszych wyzwań społecznych. Dotyczy nie tylko wysokości oszczędności, ale też poczucia bezpieczeństwa, odporności na kryzysy, tego, jak rozmawiamy o pieniądzach w domu i jak podejmujemy codzienne decyzje finansowe.
Wielu dorosłych Polaków nie wyniosło z domu dobrych wzorców rozmowy o pieniądzach. Finanse bywały tematem tabu, źródłem stresu albo sprawą „dla dorosłych”. Tymczasem dzieci bardzo wcześnie obserwują decyzje i nawyki finansowe rodziców: zakupy, oszczędzanie, płatności kartą, rozmowy o wydatkach. Nawet jeśli dorośli nie prowadzą z nimi lekcji o pieniądzach, dzieci i tak uczą się przez obserwację. Dlatego tym bardziej warto postawić na świadomą edukację w tym obszarze już od najmłodszych lat.
Banki mają w tym obszarze szczególną rolę. Widzą, jak zmieniają się zachowania i technologie, jakie pojawiają się zagrożenia. Mają narzędzia, kanały komunikacji i ekspercką wiedzę. W ten sposób ich działania mogą wspierać zmianę, która wykracza poza samą bankowość: przełamywać tabu wokół pieniędzy oraz uczyć, jak rozmawiać o finansach w prosty sposób i budować większą pewność w codziennych decyzjach.
Źródła: