Operat szacunkowy nieruchomości wielu osobom kojarzy się z dodatkowymi kosztami i formalnościami. W praktyce to jednak jeden z najważniejszych dokumentów przy podejmowaniu decyzji o zakupie, sprzedaży lub finansowaniu nieruchomości. Dzięki niemu poznajesz realną wartość mieszkania, domu lub działki. Wiesz, za co płacisz i czy cena z ogłoszenia odpowiada sytuacji rynkowej. Dla banku operat ma szczególne znaczenie, ponieważ na jego podstawie określa realną wartość zabezpieczenia kredytu oraz ocenia ryzyko związane z wieloletnią umową finansową.
Co to jest operat szacunkowy?
Operat szacunkowy to oficjalny dokument, który przygotowuje wykwalifikowany rzeczoznawca majątkowy. To specjalista posiadający państwowe uprawnienia zawodowe, wpisany do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Majątkowych. Tylko taka osoba może sporządzić operat, który ma moc prawną i jest honorowany przez banki oraz urzędy.
Dokument opisuje nieruchomość w sposób bardzo dokładny. Rzeczoznawca podaje dane techniczne, ocenia stan budynku, analizuje okolicę i rynek. Wszystko prowadzi do jednej liczby – wartości rynkowej nieruchomości. Ta wartość staje się podstawą wielu decyzji finansowych i prawnych.
Operat ma formę pisemną i obowiązuje przez 12 miesięcy. W tym czasie banki i urzędy traktują go jako aktualny i wiarygodny.
Kiedy operat jest potrzebny?
Wiele osób kojarzy operat głównie z kredytem hipotecznym, bo wtedy bank wymaga potwierdzenia wartości nieruchomości. To jednak tylko jedna z wielu sytuacji. Operat pełni ważną rolę wszędzie tam, gdzie liczy się realna, rynkowa wartość domu, mieszkania lub działki. Przydaje się w sprawach prywatnych, rodzinnych, biznesowych i podatkowych.
Operat przyda Ci się, gdy:
- kupujesz lub sprzedajesz nieruchomość,
- dzielisz majątek przy rozwodzie,
- ustalasz wartość spadku,
- obliczasz podatek od darowizny,
- prowadzisz wycenę majątku firmy.
W każdej z tych sytuacji operat porządkuje sprawę i daje wszystkim stronom jeden punkt odniesienia.
Operat szacunkowy a decyzja kredytowa
Kiedy składasz wniosek o kredyt hipoteczny, bank liczy ryzyko. Robi to między innymi dzięki operatowi. Dokument pokazuje, ile obiektywnie warta jest nieruchomość, którą chcesz kupić. Jeśli cena w ogłoszeniu wynosi 500 000 zł, a operat wskazuje 460 000 zł, bank oprze się na niższej wartości. To oznacza niższą maksymalną kwotę kredytu, więc potrzebujesz wyższego wkładu własnego. Jeśli natomiast operat pokaże wartość wyższą niż cena zakupu, bank ocenia taką transakcję jako obarczoną mniejszym ryzykiem. To sprzyja wydaniu pozytywnej decyzji kredytowej.
Jak Credit Agricole podchodzi do operatu?
Biorąc kredyt hipoteczny w Credit Agricole, możesz przedstawić własny operat. Nie musisz korzystać z rzeczoznawcy współpracującego z bankiem. Masz wybór, a to często ułatwia cały proces. Bank sprawdza, czy dokument spełnia wymagania formalne i zawiera wszystkie potrzebne informacje. Jeśli tak, przyjmuje go do wniosku kredytowego.
Bank daje Ci również drugą opcję. Możesz zlecić wykonanie operatu rzeczoznawcy majątkowemu, z którą współpracuje bank. To wygodne rozwiązanie, gdy nie wiesz, którego rzeczoznawcę wybrać.
Dlaczego bank potrzebuje operatu?
Bank, który udziela kredytu hipotecznego, musi w swoich założeniach uwzględnić ryzyko braku spłaty. To umowa na wiele (czasem na 20 lub 30) lat, więc instytucja finansowa patrzy na nią bardzo ostrożnie.
Jeśli klient przestanie spłacać raty, zabezpieczeniem dla banku pozostaje nieruchomość. Właśnie dlatego bank chce znać jej realną wartość rynkową i wymaga operatu szacunkowego. Dokument pokazuje, ile faktycznie wart jest dom, mieszkanie lub działka w dniu wyceny. W przypadku kredytu na budowę operat opisuje zarówno stan obecny, jak i planowany. Dzięki temu bank może ocenić, jak zmieni się wartość nieruchomości po zakończeniu inwestycji i czy zabezpieczenie będzie wystarczające.
Operat to Twoje wsparcie
Operat szacunkowy nie jest formalnością, której musisz się bać. Daje Ci za to kilka ważnych korzyści. Wiesz, czy nieruchomość jest warta swojej ceny. Widzisz mocne i słabe strony nieruchomości.
Operat daje Ci twardy punkt odniesienia w rozmowach ze sprzedającym, deweloperem, bankiem czy wspólnikiem, dzięki czemu możesz lepiej negocjować. Potraktuj go jako świadomy krok przy zakupie, sprzedaży lub podziale majątku – w ten sposób pewniej przejdziesz przez cały proces.